Τα νεαρά μυρμήγκια ικετεύουν για τον θάνατο όταν είναι άρρωστα - «Έλα να με σκοτώσεις»

Η απόλυτη πράξη αλτρουισμού έρχεται από τα μυρμήγκια. Το έντομο που μας διδάσκει πολλά με την εργατικότητα και την προνοητικότητά του, δίνει και ένα μάθημα αυτοθυσίας για την προστασία του κοινωνικού συνόλου.

Τα άρρωστα νεαρά μυρμήγκια απελευθερώνουν μια μυρωδιά για να πουν στα μυρμήγκια-εργάτριες να τα καταστρέψουν προκειμένου να προστατεύσουν την αποικία από μολύνσεις, αναφέρουν επιστήμονες, προσθέτοντας ότι οι βασίλισσες δεν φαίνεται να διαπράττουν αυτή την πράξη αυτοθυσίας.

Πολλά ζώα κρύβουν την ασθένειά τους για κοινωνικούς λόγους. Ακόμη και οι άρρωστοι άνθρωποι, παρ’όλο που μπορεί να κινδυνεύουν να μολύνουν άλλους, μπορεί να κρύψουν την ασθένειά τους, ώστε να μπορέσουν να πάνε στο γραφείο ή σε μια κοινωνική εκδήλωση.

Οι αποικίες μυρμηγκιών, ωστόσο, λειτουργούν ως ένας «υπεροργανισμός» που διασφαλίζει την επιβίωση όλων. Λειτουργούν παρόμοια με τον τρόπο που τα μολυσμένα κύτταρα στο σώμα μας στέλνουν ένα σήμα «βρες με και φάε με», σύμφωνα με μια ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής από την Αυστρία, στη έρευνα που παρουσιάζει το Science Alert.

Οι φωλιές μυρμηγκιών είναι «το ιδανικό μέρος για να ξεσπάσει μια επιδημία, επειδή υπάρχουν χιλιάδες μυρμήγκια που σέρνονται το ένα πάνω στο άλλο», λέει στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Erika Dawson, οικολόγος συμπεριφοράς στο Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Αυστρίας και κύρια συγγραφέας της νέας μελέτης.

Όταν τα ενήλικα μυρμήγκια εργάτες αρρωστήσουν από μια ασθένεια που θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε όλη την αποικία, εγκαταλείπουν τη φωλιά για να πεθάνουν μόνα τους.

Αντίθετα, τα νεαρά μυρμήγκια, γνωστά ως νύμφες, εξακολουθούν να είναι παγιδευμένα μέσα σε ένα κουκούλι, καθιστώντας αυτό το είδος κοινωνικής αποστασιοποίησης αδύνατο.

Οι επιστήμονες είχαν ήδη καταλάβει ότι όταν αυτές οι νύμφες είναι ανίατα άρρωστες, υπάρχει μια χημική αλλαγή που παράγει μια συγκεκριμένη μυρωδιά.

Στη συνέχεια, τα ενήλικα μυρμήγκια εργάτες μαζεύονται τριγύρω, αφαιρούν το κουκούλι, «δαγκώνουν τρύπες στις νύμφες και εισάγουν δηλητήριο», λέει η Dawson.

Το δηλητήριο δρα ως απολυμαντικό, το οποίο σκοτώνει τόσο το απειλητικό για την αποικία παθογόνο όσο και τις νύμφες.

Για τη νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications, οι επιστήμονες ήθελαν να καταλάβουν αν οι νύμφες «έλεγαν ενεργά: "έλα να με σκοτώσεις"», αναφέρει η Dawson.

«Αλτρουιστική πράξη»

Αρχικά, οι επιστήμονες εξήγαγαν τη μυρωδιά από τις άρρωστες νύμφες ενός μικρού μαύρου μυρμηγκιού κήπου που ονομάζεται Lasius neglectus. Όταν εφάρμοσαν τη μυρωδιά σε έναν υγιή γόνο στο εργαστήριο, οι εργάτες παρόλα αυτά τον κατέστρεψαν.

Στη συνέχεια, η ομάδα διεξήγαγε ένα πείραμα που έδειξε ότι οι άρρωστες νύμφες παράγουν τη μυρωδιά μόνο όταν βρίσκονται κοντά σε μυρμήγκια εργάτριες, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται για ένα σκόπιμο σήμα για καταστροφή.

«Ενώ πρόκειται για θυσία - μια αλτρουιστική πράξη - είναι επίσης προς το δικό τους συμφέρον, επειδή σημαίνει ότι τα γονίδιά τους θα επιβιώσουν και θα μεταβιβαστούν στην επόμενη γενιά», τονίζει η Dawson.

Ωστόσο, υπάρχει ένα μέλος της φωλιάς που δεν θυσιάζεται. Όταν οι νύμφες της βασίλισσας μολύνονται μέσα στα κουκούλια τους, δεν στέλνουν το δύσοσμο προειδοποιητικό σήμα, διαπίστωσε η ομάδα.

Διαπίστωσαν ότι «οι βασίλισσες νύμφες έχουν πολύ καλύτερο ανοσοποιητικό σύστημα από τις εργάτριες νύμφες και έτσι ήταν σε θέση να καταπολεμήσουν τη μόλυνση - και γι' αυτό πιστεύουμε ότι δεν έδιναν σήματα», συμπλήρωσε.

Η Dawson ελπίζει ότι η μελλοντική έρευνα θα διερευνήσει εάν οι νύμφες της βασίλισσας θυσιάζονται όταν καταστεί σαφές ότι δεν θα νικήσουν τη μόλυνσή τους.